EVREN Yapay Zeka Platformu: Ücretsiz mi, Kimler İçin?

Giriş

Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) geliştirdiği EVREN yapay zeka platformu 27 Eylül’de kullanıma açıldı ve kısa sürede 8 bin kullanıcıyı aştı. Haberlerde en çok öne çıkan cümle “1 Kasım’a kadar sınırsız ve ücretsiz” oldu. AI & Otomasyon Gündemi #3 yazımızda platforma tek paragrafla değinmiştik. Bu yazıda daha somut sorulara bakıyoruz: “ücretsiz” tam olarak ne anlama geliyor, hangi modellere erişiliyor, verileriniz gerçekten yurt içinde mi kalıyor ve bir küçük işletme ya da otomasyon meraklısı bununla ne yapabilir?

Bir not: Aşağıdaki bilgiler AA’nın aktardığı resmî SSB açıklamasına ve platformun kendi sayfalarına dayanıyor. Platforma e-Devlet kimliğimle giriş yapıp sayfalarını inceledim, ancak modellerden hiçbirini kullanmadım. Bu yüzden yanıt kalitesi ya da hız hakkında yorum yapmıyorum ve modeller için “böyle çalışıyor” yerine “böyle duyuruluyor” diyorum.

Video anlatım: EVREN’i adım adım kullanmayı videoda da anlattım.

EVREN Nedir?

EVREN, veri, yapay zeka modeli ve hesaplama gücünü tek yerde toplayan bir platform. Platformun kendi tanıtımına göre iki ana işi var:

• Model geliştirme: Görüntü, ses ve dil modelleri için veri etiketleme, eğitim ve paylaşım. Eğitim tarafında 64 adet NVIDIA H200 GPU’luk bir küme kullanılıyor.
• Hazır modelleri kullanma (çıkarım): Açık ağırlıklı büyük dil modellerine tek bir API üzerinden erişim. Haberlerde bu katman “11 açık ağırlıklı büyük dil modeli” olarak geçiyor. Platformun model sayfasında ise gömme ve görsel modeller dahil 16 çevrimiçi model görünüyor.

Yani ChatGPT benzeri bir sohbet uygulamasından çok, geliştiricilere ve kurumlara dönük bir altyapı.

“Ücretsiz” Ne Anlama Geliyor?

Burada iki ayrı şey var ve karıştırmamak gerekiyor:

1. Kredi sistemi (kalıcı model): EVREN klasik bir abonelik sunmuyor. e-Devlet ile giriş yapınca 1000 CR başlangıç kredisi tanımlanıyor, ayrıca günlük giriş ödülü olarak 10 CR veriliyor. Yani ilk bağlandığınızda hesabınızda 1010 CR oluyor (kendi girişimde de böyle gördüm). Veri yükleyerek, etiketleme yaparak veya model paylaşarak ek kredi kazanıyorsunuz. Bu krediyle model eğitimi gibi işlemleri yapıyorsunuz.
2. API kampanyası (geçici): 1 Kasım 2026’ya kadar API çağrıları kredi bakiyesinden düşülmüyor. Platform sayfasına göre bu dönemde hesap başına günlük 15 milyon token kotası var, aynı anda 32 istek gönderilebiliyor.

Önemli olan şu: Sınırsız ve ücretsiz kullanım bir tanıtım dönemi. 1 Kasım’dan sonra API’nin kredi ya da ücret tarafında nasıl çalışacağı, bulduğum kaynaklarda net olarak açıklanmıyor. API anahtarı oluşturma sayfasında da bu konuda ek bir açıklama ya da kısıt görmedim. Bir işi buna dayandırmadan önce bu belirsizliği akılda tutmak gerekiyor.

Hangi Modeller Var, Nasıl Bağlanılır?

Platform OpenAI uyumlu bir API sunuyor. Yani OpenAI SDK’sını kullanan bir araç, adresi ve anahtarı değiştirerek EVREN’e bağlanabilir. Model olarak auto yazarsanız sistem isteğe göre uygun modeli kendisi seçiyor. Listede DeepSeek, GLM, Qwen, Gemma ve Xiaomi MiMo gibi açık ağırlıklı modeller var. Birkaç ayrıntı:

• Modellerin çoğu 256 bin ile 1 milyon token arasında bağlam penceresi sunuyor.
• deepseek-v4-flash modeli 1 Kasım’da kaldırılacak, yerine deepseek-v4.1-flash öneriliyor. Yani model listesi hareketli.
• Türkçe için hazırlanmış bir gömme (embedding) modeli de var. Platform bunun Türkçe gömme ölçütünde birinci olduğunu söylüyor. Bu iddia platformun kendi sayfasından geliyor.

Veriler Gerçekten Yurt İçinde mi Kalıyor?

Resmî açıklamaya göre istem, yanıt ve kullanım kayıtları Türkiye’deki GPU altyapısında işleniyor ve hassas veriler yurt dışındaki bulut servislerine aktarılmıyor. Bu, kamu kurumları ve veri konusunda hassas işletmeler için gerçek bir artı olabilir.

Ama iki dikkat noktası var:

• Bu bir beyan. Bağımsız bir denetim ya da sertifika bilgisi görmedik.
• Giriş e-Devlet ile yapılıyor ve her T.C. kimlik numarasına tek hesap veriliyor. Kullanımınızın kimliğinize bağlı olduğunu bilerek kullanmak gerekir.

Müşteri verisi ya da kişisel veri işleyecekseniz, önce kendi KVKK değerlendirmenizi yapın. Bir platformun “veri yurt içinde” demesi, o veriyi oraya göndermenin uygun olduğu anlamına tek başına gelmiyor.

Bu Sizin İçin Ne Anlama Geliyor?

Bence akılcı yol “devlet platformu, kesin geçelim” demek de, “denemeyelim” demek de değil. Küçük bir işletme ya da bireysel kullanıcı için üç adım yeterli:

1. Hassas olmayan işlerle deneyin. Metin özetleme, sınıflandırma, taslak üretme gibi içinde müşteri verisi olmayan işlerde Türkçe kalitesini mevcut aracınızla yan yana karşılaştırın.
2. Tek sağlayıcıya bağlanmayın. 1 Kasım sonrası koşullar belirsiz. EVREN’i ikinci bir seçenek olarak kurun. OpenAI uyumlu API sayesinde geçiş kolay, bu yüzden denemenin maliyeti düşük.
3. Maliyet avantajını ölçün. Basit işleri ucuz modele, zor işleri güçlü modele yönlendirmek zaten iyi bir otomasyon alışkanlığı. JEV yazımızda bu konuyu konuşmuştuk. Ücretsiz bir uç nokta bu denemeleri yapmak için uygun bir ortam.

Hermes ya da n8n gibi araçlarla bağlanıp bağlanamayacağı sorusu doğal olarak gelecek. OpenAI uyumlu olduğu için teorik olarak mümkün görünüyor, ama biz henüz denemedik. Bu konuda ayrıntılı bir yazı hazırlayacağız: modelleri gerçekten deneyip Türkçe kalitesini, hızı ve Hermes ile bağlantıyı ölçeceğiz. Sonuçları ayrı bir yazıda paylaşacağız.

Sonuç

EVREN yapay zeka platformu, Türkiye’de açık ağırlıklı modellere yerli altyapıdan, kayıt ücreti olmadan erişmenin ilk ciddi örneklerinden biri. 1 Kasım’a kadar denemek için iyi bir fırsat var. Ama “ücretsiz” kelimesi tanıtım dönemi için geçerli. Sonrası belirsiz olduğu için bugün kuracağınız hiçbir kritik işi tek başına buna dayandırmamanızı öneririm.

Ahmet Aksoy

---